Motyw powrotu do rodzinnego domu i jego znaczenie w utworze. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Odysei Homera. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. Człowiek i jego zmagania z przeznaczeniem. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Odysei Homera. Lekcja: "Motyw powrotu w literaturze i filmie" Rola aluzji literackich Powrót do domu, oznacza w cytowanym przeze mnie fragmencie powrót do miejsca kultywującego wysokie tradycje narodu, na którym obecność wskazuje nawiązanie do fraszki „ Na lipę ”, utworu pochwały staropolskich zwyczajów gościnności. Motyw żony - Motyw żony w filmie. Kolor Purpury, reż. Steven Spielberg. Jest to historia ukazująca życie młodej dziewczyny, brutalnie i okrutnie traktowanej przez własnego ojca. W końcu zmuszona zostaje do zamążpójścia za wdowca, co także nie jest dla niej drogą szczęścia. Jako jego żona jest traktowana brutalnie i bez Motyw domu pojawia się w literaturze niemal wszystkich epok.Rzadko jednak dom to tylko cztery sciany,twórcy nadaja mu zazwyczaj wymiar symboliczny pod slowem dom jest ukrytych wiele innych znaczeń .Slowo dom może oznaczac budynek,pewną przestrzeń .Dom daje nam poczucie bezpieczenstwa,tożsamości, a także jest oazą spokoju.Dziela róznych epok przynoszą bardzo urozmaicone obrazy domu . Dom to miejsce o fundamentalnym znaczeniu dla człowieka, ponieważ w jego obrębie każdy z nas się wychowuje, dorasta, uczy zachowań społecznych i przysposabia się do funkcjonowania w społeczeństwie. W procesie socjalizacji rodzice i ewentualne rodzeństwo przekazują nam bowiem ideały i wartości, którymi będziemy kierować się w dorosłym życiu, dlatego dom tak silnie oddziałuje na ludzi. Zauważa to również literatura, ukazując przykłady bohaterów literackich, w przypadku których dom odgrywa istotną rolę. Przypowieść o synu marnotrawnym Do analizowanego tematu idealnie pasuje nowotestamentowa „Przypowieść o synu marnotrawnym” zapisana w Ewangelii według Świętego Łukasza. Osobą, która opowiedziała ją swoim uczniom, był sam Jezus Chrystus. Ta biblijna historia jest głęboko zakorzeniona w kulturze, a określenie „syn marnotrawny” na stałe weszło do codziennej mowy Polaków, dlatego wybrałem ją do omawiania tego tematu na samym początku. Bogaty ojciec miał dwóch synów; młodszy zapewne niecierpliwił się i pragnął poznać smak innego życia, lecz w zasadzie nie wiadomo, co go skłoniło, aby wziąć przedwcześnie przypadającą mu część majątku i przenieść się w inne strony. Tam porwało go życie, którego wkrótce nie umiał kontrolować. Z młodego bogacza stał się zagubionym żebrakiem, zmuszonym do pracy przy świniach, którym z głodu podbierał jedzenie. Po pewnym czasie odważył się wrócić do domu, gdzie serdecznie przyjął go ojciec jak gdyby zapominając o wyrzutach, przyodział syna i wyprawił mu przyjęcie. Fakt ten wprawił w złość starszego syna, przez cały czas lojalnego wobec ojca. Na szczęście zostało mu wytłumaczone, że powinien cieszyć się z powrotu brata, bo ten zaginął, a potem się odnalazł. Na tym teoretycznie moglibyśmy skończyć, ponieważ został przedstawiony obraz domu, bogatego i miłosiernego. Pokazana jest również pewna postawa. Mianowicie dla młodszego z synów dom nie stanowił szczególnej wartości; gdy tylko mógł, młodzieniec odszedł, bezmyślnie marnotrawiąc połowę rodzinnego majątku. Jednak urwanie wątku w tym momencie byłoby zasadniczym błędem. Wszak Jezus Chrystus nie opowiadałby uczniom historii, która nie wnosiłaby pewnej analogii do życia duchowego człowieka. Ojca z przypowieści możemy bowiem utożsamić z samym Bogiem, który daje człowiekowi życie, wolną wolę i czas na samorealizację. Gdy jednak człowiek, jego syn, błądzi, popełnia grzechy i upada na samo dno – Bóg ojciec wyciąga do niego rękę i nic go bardziej nie cieszy niż powrót do grzesznika królestwa bożego, które jest domem dla ludzi prawych i wierzących. To jedna z wielu przypowieści, która miała służyć przedstawieniu Boga miłosiernego. Możemy ją jednak odnieść do dzisiejszej rzeczywistości. Czy nie brakuje dookoła bogatych rodzin, z których najmłodsze pokolenie wybiera drogę buntu, marnotrawienia? A jednak są rodzice, którzy bez wahania przyjmą swoje dzieci z powrotem, nie czyniąc wyrzutów, ciesząc się z dobrej drogi, na którą wrócili. Podobnie sytuacja wygląda w tej przypowieści, gdzie dom można określić jako synonim bezinteresownej i bezwzględnej miłości, łaski, wyrozumiałości, bezwarunkowego wsparcia i przebaczenia. Przypowieść o synu marnotrawnym ukazuje dom, który jest zawsze otwarty i gotowy na przyjęcie swoich dzieci, nawet jeśli zbłądziły. Istnieje tylko jeden konieczny warunek, aby móc powrócić do tego szczęśliwego i bogatego domu rządzonego przez mądrego, sprawiedliwego i łaskawego ojca: należy przyjąć pokorną postawę i żałować popełnionych grzechów. W ten sposób syn marnotrawny powraca na drogę dobra i przechodzi nawrócenie. Legenda o św. Aleksym Tytułowy bohater legendy to długo wyczekiwany, jedyny syn królewskiej pary. Żyjąc w domu władcy, Aleksy cieszy się pełnymi bogactwami i jednocześnie zaznaje ogromu miłości ze strony rodziców; ojciec jest dumny, a matka szczęśliwa z pierworodnego i jedynego potomka. Rodzice wychowują go w wierze chrześcijańskiej, w której okazuje się bardziej wyrwały i rygorystyczny niż ojciec. Wychowanie w duchu religijności ma bardzo duży wpływ na życie Aleksego, ponieważ zapewne w dużej mierze z uwagi na nie, jak również ze względu na boskie powołanie postanawia on zostać ascetą i opuścić dom rodzinny. Strata Aleksego wiąże się z wielkim cierpieniem dla jego rodziców i żony, którzy nie potrafią się z tym pogodzić. Szczególnie wyraźnie widoczny jest ból ojca często lamentującego nad stratą ukochanego syna. Aby go odszukać, ojciec przeznacza olbrzymie środki finansowe i wszędzie, gdzie tylko się, rozsyła swoje sługi. Obraz domu zaprezentowany w „Legendzie o św. Aleksym” należy wobec tego ocenić w sposób jednoznacznie pozytywny, jako pełen miłości, troski, opieki i jednocześnie bogactwa oraz dumy. Trzeba zarazem zauważyć, że opuszczenie rodziny przez tytułowego bohatera nie wynika ze złych warunków czy niedobrych stosunków pomiędzy domownikami, ale z chęci ascezy i poświęcenia życia Bogu. Wiara jest dla Aleksego ważniejsza nawet niż rodzinny dom, jednak ostatecznie, już jako nierozpoznany przez nikogo żebrak, powraca do niego i w upodleniu żyje pod schodami przez 16 lat, sponiewierany i wykpiwany przez sługi ojca. Rodzice nie są w stanie zidentyfikować jego osoby, dlatego po powrocie każdego dnia cierpi i jest szykanowany przez domowników. Widać zatem, że choć dom w życiu Aleksego był miejscem pełnym i serdeczności miał dużą wartość, to jednak istotniejszy był Bóg i całkowite poświęcenia się dla niego. Powrót do domu okazuje się natomiast przyczyną pasma upokorzeń i poniżeń. Pan Tadeusz W poemacie Adama Mickiewicza mamy do czynienia z motywem powrotu do domu, gdy tytułowy bohater po dziesięciu latach edukacji w Wilnie przybywa do Soplicowa. Kiedy domownicy zauważają, że Tadeusz powrócił, na powitanie wychodzi mu Wojski. Po krótkiej rozmowy spostrzegają, że z polowania wraca Sędzia ze swoją drużyną, który serdecznie pozdrowił się z Tadeuszem, ściskając go i zgodnie z tradycją staropolską, dając mu rękę do pocałowania. Ten moment tak mocno wzruszył Sędziego, że aż z oczu poleciały mu łzy. Z okazji przyjazdu tytułowego bohatera do domu wieczorem odbywa się bogata wieczerza, w trakcie której Tadeusz poznaje Telimenę i nawiązuje się między nimi uczucie. Z kolei Sędzia opowiada o grzeczności i kulturze osobistej, a Podkomorzy krytykuje zagraniczne mody. Tak wygląda powrót tytułowego bohatera do domu, który miał ogromne znaczenie dla jego wychowania. Po śmierci Tadeusz jako małe dziecko zostaje przekazany przez swojego ojca – Jacka Soplicę – pod opiekę Sędziemu, w efekcie czego de facto to on staje się jego tatą. Pod czujnym okiem gospodarza soplicowskiego majątku Tadeusz wyrasta na przykładnego Polaka, pełnego uczuć patriotycznych i świadomego politycznie oraz społecznie mężczyznę gotowego do wzięcia odpowiedzialności za rodzinę i ojczyznę. Zasady moralne wpajane są w domu przez Sędziego, który wychowuje go zgodnie z tradycją, dobrymi obyczajami i tak, aby w przyszłości był gotowy do walki o Polskę. Żyjąc pośród portretów wielkich rodaków, przy dźwiękach Mazurka Dąbrowskiego i wśród ludzi dumnych ze swojego pochodzenia, Tadeusz przejmuje ich zachowania. W dzieciństwie chłonie patriotyczne przemowy Sędziego i uczy się przestrzegania staropolskich tradycji, które w Soplicowie kształtują formę pożycia lokalnej społeczności. Sędzia pilnuje także, aby w domu przestrzegano dobrych manier i podporządkowano się ustalonemu trybowi życia. Wszystko to decyduje, że po powrocie Tadeusza do Soplicowa poznajemy go jako człowieka honorowego, lojalnego, odważnego, dbającego o rodzinę i ojczyznę, szczerego i przygotowanego do aktywnej walki o ojczyznę. Po raz kolejny mamy zatem do czynienia z pozytywnym obrazem domu, do którego po latach powraca wychowany w nim bohater i który w ogromnym stopniu ukształtował jego postawę, hierarchię wartości i światopogląd. Ludzie bezdomni Do swojego rodzimego kraju powraca Tomasz Judym, główny bohater innej powieści Stefana Żeromskiego – „Ludzi bezdomnych”. Przeanalizujmy najpierw stan wyjściowy, czyli warunki, w jakich przyszło dorastać przyszłemu lekarzowi. Urodził się w biednej warszawskiej rodzinie; jego ojcem był często pijący szewc z ulicy Ciepłej, a matka stale chorowała. Nie były to godne warunki życia, a pamiętajmy, że jego dzieciństwo przypadło na XIX wiek. Światełko nadziei pojawiło się wraz z możliwością przejścia pod opiekę ciotki, która jednak przyczyniła się do poniżenia i braku miłości w życiu Tomasza. Jego dom był symbolem samotności, biedy i upodlenia, dlatego nie mógł go dobrze wspominać. Mimo to po skończeniu studiów medycznych we Francji decyduje się powrócić w ponurą rzeczywistość warszawskiej biedoty. Jego wrażenia bynajmniej nie są optymistyczne, ponieważ na ulicy Ciepłej w Warszawie, gdzie się wychował, śmierdzi fetorem, a chodzący po rozpadającym się chodniku i pośród obdrapanych budynków mieszkalnych ludzie wyglądają na zniszczonych i pozbawionych nadziei. Zawilgocone i brudne mieszkania są odpychające, na podwórku biegają wychudzone i umorusane dzieci, a w domu brata nie zastaje ani jego, ani jego żony, ponieważ muszą pracować w pocie czoła, aby zdobyć pieniądze na chleb. Z jednej strony dom był zatem dla Judyma pasmem przykrości i upodlenia, a z drugiej to za jego sprawą jego misją życiową stało się niesienie bezinteresownej pomocy najbardziej potrzebującym. Mając świadomość, że udało mu się wydostać z marginesu społecznego, pośród którego się wychował, postanowił bowiem spłacić swój dług, lecząc robotników i ludzi ubogich. Trudno wobec tego orzec, jaką wartość dom miał dom dla Judyma, lecz z całą pewnością odegrał bardzo dużą rolę w jego życiu. Obraz domu w literaturze może być zarówno pozytywny i ciepły, tak jak to miało miejsce w „Panu Tadeuszu”, przypowieści o synu marnotrawnym i „Legendzie o św. Aleksym”, jak i negatywny, czego potwierdzenie stanowią „Ludzie bezdomni”. Bez względu na to, w jaki sposób dom został zaprezentowany w danym dziele, zawsze ma on bardzo dużą wartość dla bohaterów literackich, ponieważ kształtuje ich postawy życiowe, charaktery, światopoglądy i hierarchie wartości. Dom wiąże się bowiem z tak istotnymi kwestiami jak wychowanie i rodzina, które w ogromnym stopniu oddziałują na życie człowieka. W kontekście wniosków należy zauważyć, że bohaterowie literaccy opuszczają swoje domy, aby realizować własne plany i misje, jednak zawsze do nich wracają, co z jednej strony przynosi szczęście i ukojenie, tak jak to było w „Panu Tadeuszu” i przypowieści o synu marnotrawnym, a z drugiej może wiązać się z przykrymi uczuciami i złymi emocjami, co widać w „Ludziach bezdomnych” oraz „Legendzie o św. Aleksym”. Bibliografia I Literatura podmiotu: 1. Voragine de Jakub, Legenda o św. Aleksym, W: Literatura staropolska, oprac. Borek Piotr, Mazurkiewicz Robert, Kraków, Greg, 2002, ISBN 8322471401, 2. Mickiewicz Adam, Pan Tadeusz, Kraków, Zielona Sowa, 2005, ISBN 8373895744, 3. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Poznań, Pallotinum, 1989, Stary Testament, Łk. 15, 11-32, ISBN 8322803893, 4. Żeromski Stefan, Ludzie Bezdomni, Kraków, Greg, 2000, ISBN 8373271724. II Literatura przedmiotu: 1. Bąk Zbigniew, Wśród bohaterów literatury średniowiecznej [Legenda o św. Aleksym], W: Polonistyka, 1972, nr 2, s. 8-11, 2. Browning Syn Marnotrawny, W: Słownik Biblii, Warszawa, Świat Książki, 2005, ISBN 837391319X, str. 24, 3. Dom rodzinny, W: Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. Bachórz Józef, Kowalczykowa Alina, Wrocław, Ossolineum, 1991, ISBN 8304035211, s. 163-166, 4. Polańczyk Danuta, Ludzie Bezdomni Stefana Żeromskiego, Lublin, Biblios, 2012, ISBN 9788386581917, s. 26-27. Ramowy plan wypowiedzi: 1. Teza: Dom ma bardzo znaczenie w życiu bohaterów literackich. 2. Kolejność prezentowanych argumentów: a) Przypowieść o synu marnotrawnym: pełen bezinteresownej miłości, serdeczności i bezwarunkowego wsparcia dom symbolizujący królestwo ludzi prawych i wierzących, do którego powraca nawrócony syn marnotrawny. b) Legenda o św. Aleksym: bogaty i królewski dom, który wychował Aleksego na chrześcijanina; dom, który Aleksy opuszcza, aby zostać ascetą i prowadzić życie całkowicie poświęcone Bogu. c) Pan Tadeusz: dom w Soplicowie i wychowanie pod okiem Sędziego jako niezwykle ważny okres w życiu Tadeusza, który ukształtował jego postawę, światopogląd i hierarchię wartości. d) Ludzie bezdomni: dom z marginesu społecznego, który nie zapewniał miłości ani dobrych warunków społecznych, jako źródło społecznych ambicji oraz idealistycznych planów Tomasza Judyma. 3. Wnioski: a) Obraz domu w literaturze może być zarówno pozytywny, jak i negatywny. b) Dom ma istotną wartość dla bohaterów literackich, ponieważ kształtuje ich postawy życiowe, charaktery, światopoglądy i hierarchie wartości. c) Bohaterowie literaccy opuszczają swoje domy, aby realizować własne plany i misje, jednak zawsze do nich wracają. Itaka to grecka wyspa leżąca na Morzu Jońskim, według Homera ojczyzna Odyseusza, do której przez wiele lat wracał on z wojny trojańskiej. Itaka stała się również popularnym symbolem funkcjonującym w kulturze jako wymarzone miejsce, do którego człowiek dąży przez całe życie. Itaka to także upragniony cel znajdujący się u kresu długiej oraz wyczerpującej podróży. Z motywem Itaki nierozerwalnie związany jest topos powrotu do domu, który zostanie omówiony w poniższej pracy. Odyseja „Odyseja” Homera opowiada o dziesięcioletnim, pełnym przygód powrocie legendarnego króla Itaki, Odyseusza, do domu, gdzie czeka na niego utęskniona żona, Penelopa. W obliczu powrotu Odys wykazuje się nadzwyczajną inteligencją, sprytem i wytrwałością. Konsekwentnie dąży do wyznaczonego celu, nie zważając na wszystkie przeciwności, jakie przynosi los. Mimo że jego samego oraz jego wojsko często spotykają różnego rodzaju niebezpieczeństwa, to przede wszystkim dzięki jego mężnej postawie udaje się je pokonać. Tytułowy bohatera dzieła Homera powraca do domu z ogromnym poświęceniem, bohaterskością i męstwem, jak wówczas, gdy wyłupuje oko cyklopowi. O jego sprycie i przebiegłości świadczy także przebranie się za owcę w jaskini Polifema, aby się z niej wydostać. Odyseusz nigdy się nie poddaje i nie ma dla niego sytuacji bez wyjścia, a wszystkie problemy, jakie go spotykają, potrafi z sukcesem rozwiązać. Wielokrotnie ratuje życie swoim podwładnym, choć musi w tym celu zaryzykować własne zdrowie. Mając to wszystko na uwadze, można uznać, że zaprezentowany w konwencji przygodowej powrót Odysa do domu symbolizuje ludzki upór, konsekwencję, nieustępliwość i zaangażowanie. Jego wieloletni powrót uosabia gotowość do pokonywania własnych słabości i walki z najtrudniejszymi przeciwnościami losu. W konsekwencji król Itaki po trwającej dziesięć lat, pełnej przygód i trudów tułaczce dociera do rodzinnego miasta i spotyka się z wierną żoną. Wieloletni powrót Odysa niewątpliwie jest dużą próbą dla jego rodziny i jego samego. Jest to przede wszystkim próba wierności i miłości, którą bez wątpienia udało się bohaterom przejść. W „Odysei” motyw powrotu do domu został zaprezentowany w sposób dosłowny i w konwencji przygodowej, jako długa podróż Odysa ukazująca niezłomny charakter i bohaterską postawę oraz stanowiąca wyzwanie dla niego i jego najbliższych. Rozpatrując go na płaszczyźnie symbolicznej, można dojść do wniosku, że symbolizuje ludzką determinację, męstwo, odwagę i konsekwencję w dążeniu do celu, jakim w tym przypadku jest Itaka. W pustyni i w puszczy Oś fabuły „W pustyni i w puszczy” stanowi podróż dwojga młodych bohaterów – czternastoletniego Stasia i ośmioletniej Nel – przez dziką Afrykę. Najpierw zostają porwani przez Fatmę, a następnie uciekają z niewoli i przez wiele dni powracają do domu. W tym czasie muszą wzajemnie się wspierać, dlatego Staś opiekuje się młodszą Nel, a ona wstawia się za nim, gdy jest bity. Pełen niebezpieczeństw powrót przez Afrykę sprawia, że Staś w ogromnym stopniu dojrzewa i z nieco zawadiackiego chłopca o nonszalanckim usposobieniu przeistacza się w odpowiedzialnego mężczyznę. Powrót uczy go pokory i temperuje młodzieńczy, pełen entuzjazmu charakter. Takie wydarzenia jak zabójstwo porywaczy odciskają na Stasiu ogromne piętno i pozostawiają trwały ślad na jego psychice. Związania z podróżą konieczność ochraniania i opiekowania się młodszą Nel daje mu do zrozumienia, że najważniejsze w życiu jest bezpieczeństwo i troska o najbliższych. Powrót wzmaga w nim również uczucia patriotyczne i religijne, co najlepiej widać, gdy na torturach jest zmuszany do przyjęcia religii Mahdiego. Wyprawa decyduje, że Staś przeistacza się w prawdziwego bohatera, będącego nieocenionym opiekunem bezbronnej Nel. Ona również w trakcie powrotu ulega dużej metamorfozie, zmieniając się z niewinnej dziewczynki w małą kobietę świadomą swoich walorów. Doskonałym przykładem potwierdzającym tę tezę jest umiejętność wywierania wpływu na Stasia, którego potrafi wykorzystać dla własnych celów, tak jak np., gdy na jej prośbę chłopak nie zabija słonia Kinga. Nel poznaje nieznany jej dotąd świat przemocy, nienawiści i śmierci, co bez wątpienia poszerza jej horyzonty i przyczynia się do dojrzałości emocjonalnej oraz społecznej. Powrót do domu uczy ją odpowiedzialności, walki ze strachem i odwagi. W trudnych chwilach nie załamuje się i dzielnie trwa przy Stasiu, starając się mu pomagać najlepiej, jak tylko umie. Ostatecznie młodzi bohaterowie dzięki wzajemnej pomocy, wsparciu i odwadze osiągają swój cel. Odys – Leopold Staff Motyw Itaki pojawia się w wierszu „Odys” Leopolda Staffa. Na podstawie jego tytułu łatwo wywnioskować, że odwołuje się on do mitologicznego bohatera „Odysei” Homera, uchodzącego za symbol determinacji, niezłomności, zaradności, sprytu i wytrwałości. Zaciekłe dążenie do celu wbrew wszelkim przeciwności sprawiło, że został zapamiętany jako niezłomny podróżnik uosabiający chęć odkrywania, wędrowania i poznawania nieznanych dotąd miejsc. W wierszu Leopolda Staffa takim Odysem wracającym do swej Itaki staje się każdy z nas. Podmiot liryczny ilustruje bowiem wędrówkę zwykłego człowieka, która pełna jest zakrętów, wybojów i innych trudności. Trudy podróży do celu, jakim jest Itaka, sprawiają, że człowiek często popełnia błędy i musi mierzy się z kolejnymi wyzwaniami. Staff ujmuje więc ludzkie życie jako ciągłą podróż, tak jak życie Odysa było niekończącą się wędrówką. Poeta zdaje się mówić, że każdego dnia dokądś idziemy i skądś wracamy, napotykając w międzyczasie na niejedną przeszkodą. Nieważne jest to, czy uda się nam ją pokonać, bo nawet pomimo naszej determinacji, zawziętości i zapalczywości zawsze dochodzi się gdzie indziej, niż się chciało. Ponadto podmiot liryczny podkreśla, że nasza życiowa podróż bez względu na wszystko ma swój koniec, którym jest oczywiście śmierć, po której zostaje już tylko nagrobek. Itaka oznacza zatem kres ludzkiego życia i symbolizuje śmierć. Na koniec osoba mówiąca stwierdza, że każdy z nas jest Odysem wracającym do swojej Itaki. Wykorzystanie motywu Itaki Staffa służy więc ukazaniu metafory życia jako ciągłej wędrówki. Poprzez ten topos podmiot liryczny pokazuje, że od początku do końca naszych dni dokądś zdążamy, aby w końcu powrócić do domu. Przedwiośnie Motyw powrotu do domu pojawia się także w „Przedwiośniu” na przykładzie Seweryna Baryki – ojca głównego bohatera. Po wyjeździe z Polski na wschód w celach zarobkowych Seweryn zadomawia się w rosyjskim Baku, gdzie znajduje dobrze płatną pracę. Następnie w trakcie krótkiego pobytu w Polsce bierze ślub z Jadwigą Barykową i wraz z nią na stałe osiada w Baku. Tam przez kilka lat wiedzie wraz rodziną szczęśliwe życie, jednak kiedy wybucha I wojna światowa, Seweryn musi udać się na front. Gdy wojenny koszmar dobiega końca, Baryka przemierza setki kilometrów, aby powrócić do domu. Pragnie ujrzeć ukochaną Jadwigę i małego Czarusia, lecz okazuje się to niemożliwe, ponieważ żona nie żyje. Cezary co prawda uchował się z życiem, ale samotnie cierpi nędzę i głód. Powrót do domu staje się więc wielkim dramatem i rozczarowaniem dla Seweryna. Z drugiej strony jest to niespodzianka dla syna przekonanego o śmierci ojca. Po powrocie Cezary przekonuje się, że w trakcie wojny ojciec bardzo się zmienił i jest zupełnie innym człowiekiem, niż był przed pójściem na front. Zniszczony fizycznie, niezdolny do działania i zarabiania pieniędzy, Seweryn ukrywa się i udaje człowieka chorego psychicznie, bo boi się, że zostanie zidentyfikowany przez Rosjan i ukarany za dezercję do wojska polskiego. Wraz z Cezarym ojciec postanawia w końcu powrócić do Polski i po wielu latach po raz kolejny zobaczyć ojczyznę. Decyzję o powrocie do domu rozumianego jako ojczyzna można traktować jako wyraz patriotyzmu i miłości do Polski, choć trzeba mieć też na uwadze względy materialne i trudną sytuację finansową bohaterów. Wszak nie mieli nic do stracenia, bo rewolucja pozbawiła ich wszystkiego. Seweryn tłumaczy synowi, że ich powrót to wielka szansa, bo Polska to kraj nowoczesny, gdzie buduje się szklane domy, panuje równość, a obywatele są szczęśliwi. Ostatecznie Seweryn nie kończy podróży i umiera w jej trakcie. W „Przedwiośniu” mamy zatem do czynienia z motywem powrotu ujętym do domu w kontekście powrotu z wojny do Baku oraz z Baku do Polski. Motyw powrotu jest więc przedstawiony w sposób dosłowny, w sensie fizycznym. O ile powrót z wojny do Baku nie odgrywa istotnej roli w powieści, o tyle powrót do Polski to ważny element fabuły oraz wymowy ideowej „Przedwiośnia”. Za jego pomocą poznajemy bowiem utopijną koncepcję szklanych domów będących wyrazem idealistycznych marzeń Seweryna. Chcąc przekonać Cezarego do powrotu do Polski, roztacza przed nimi właśnie taką wizję. Tym samym rozbudza jego ciekawość i porusza wyobraźnię, co zmusza Cezarego do zadumania się nad kwestią polskości, a także przedstawia idealistyczną wizję państwa, która jest marzeniem Seweryna. Powrót do Polski pozwala też zbliżyć się do siebie Cezaremu i Sewerynowi po długiej rozłące wojennej. Mały Książę Powiastka filozoficzna Antoine de Saint-Exupéry’ego przedstawia dzieje tytułowego bohatera, który opuszcza swoją planetę i udaje się w międzygalaktyczną podróż. W jej trakcie poznaje wiele różnych postaci, aż w końcu ląduje na ziemi, gdzie od lisa dowiaduje się, że osoba „oswojona”, czyli ktoś, z kim nawiązaliśmy bliską relację, jest dla nas wyjątkowa i jedyna w swoim rodzaju. Zyskawszy tę świadomość, Mały Książę postanawia powrócić do pozostawionej samotnie na róży, ponieważ wie, że dla niego jedyna i musi do niej wracać. Dojrzewa i pojmuje, że kocha różę, a planeta B-612 to jego przeznaczanie, jego Itaka, którą ponownie pragnie zobaczyć. W celu realizacji planu i powrotu na ziemię Mały Książę musi ponieść śmierć, bo jego ciało jest zbyt ciężkie, aby udać się w międzyplanetarną podróż. Z tego względu żegna się z przyjacielem lotnikiem i daje się ugryźć żmii. Czytelnik nie widzi zatem jego powrotu, gdyż jest on wyrażony w sposób metaforyczny, jako wędrówka duszy. Tenże powrót udowadnia, że najważniejsze jest to, czego nie widać, czego początkowo nie rozumie lotnik, rozpaczając nad śmiercią Małego Księcia. Dopiero po jakimś czasie dochodzi do niego, że jego przyjaciel nie umarł, ale powrócił do swej Itaki, czyli planety B-612, gdzie zostawił ukochaną różę. Motyw powrotu może być ukazywany w sposób dosłowny, jako powrót do domu w sensie fizycznym rozumiany jako przemieszczanie się z miejsca na miejsce, czego dowodem są dzieła „Przedwiośnie”, „W pustyni i w puszczy” i „Odyseja”. Z kolei na podstawie wiersza „Odys” i utworu „Mały Księcię” widać, że motyw powrotu obrazowany jest również w sposób metaforyczny. Powrót to wielkie wyzwanie dla bohaterów literackich, którzy w jego trakcie muszą mierzyć się z różnymi przeszkodami, jednak wiąże się ono ze szczęściem i spełnieniem. Po powrocie bohaterowie stają się bowiem dojrzalsi, mądrzejsi oraz bardziej doświadczeni. W kontekście wniosków warto też zauważyć, że powrót to proces pełen rozmaitych emocji, który zmusza człowieka do skonfrontowania się ze światem, samym sobą lub innymi ludźmi. Bibliografia I Literatura podmiotu: 1. De Saint-Exupéry Antoine, Mały Książę, Warszawa, Kama, 1996, ISBN 8371530633, 2. Homer, Odyseja, Wrocław, Ossolineum, 2003, ISBN 8304044625, 3. Sienkiewicz Henryk, W pustyni i w puszczy, Kraków, Zielona Sowa, 2010, ISBN 9788376237480, 4. Staff, Odys, [w:] Dziewięć muz, Warszawa, PIW 1958, s. 66, 5. Żeromski Stefan, Przedwiośnie, Kraków, Spes, 2000, ISBN 8388468472. II Literatura przedmiotu: 1. Kosmal Lucyna, Stefański Janusz, Wątróbski Adam, Język polski od A do Z: Starożytność Średniowiecze: repetytorium, Warszawa, Kram, 1998, rozdz.: Odyseusz jako inspiracja literackiego motywu wędrowca (homo viator), s. 50-53, 2. Osmoła Józef, Przedwiośnie Stefana Żeromskiego, Lublin, Biblios, 2012, ISBN 9788386581160, s. 23-30, 3. Polańczyk Danuta, Mały Książę, Ziemia, planeta ludzi, Lublin, Biblios, 2010, ISBN 9788386581283, s. 18-22. Ramowy plan wypowiedzi: 1. Teza: Motyw Itaki i powrotu do domu ukazuje emocje, przeżycia, losy i postawy bohaterów wracających do domu. 2. Kolejność prezentowanych argumentów: a) Odyseja: wieloletni powrót Odysa do domu, w trakcie którego przeżywa liczne przygody i mierzy się z różnymi przeciwnościami losu; powrót jako symbol ludzkiej determinacji, męstwa, odwagi i konsekwencji. b) W pustyni i w puszczy: pełen niebezpieczeństw i przygód powrót do domu dwojga dzieci, którzy dzięki wzajemnej pomocy, wsparciu i odwadze osiągają swój cel. c) Odys: metaforyczne odwołanie się do motywu Itaki, który uosabia ludzki los i życiową tułaczkę każdego człowieka. d) Przedwiośnie: powroty Seweryna Baryki – z wojny do Baku, gdzie spotyka się z synem, a następnie z Baku powraca do Polski. e) Mały Książę: powrót Małego Księcia na swoją planetę, gdzie czeka na niego Róża, jako symbol dojrzałości tytułowego bohatera. 3. Wnioski: a) Powrót to wielkie wyzwanie dla bohaterów literackich, którzy w jego trakcie muszą mierzyć się z różnymi przeszkodami. b) Powrócenie do domu wiąże się ze szczęściem i spełnieniem. c) Po powrocie bohaterowie stają się dojrzalsi, mądrzejsi oraz bardziej doświadczeni. „Duma: Podróż do domu”, reż. Carroll Ballard „Eden”, reż. Andrzej Czeczot „Mistrz”, reż. Piotr Trzaskalski„Jutro będzie niebo”, reż. Jarosław Marszewski „Dzień świra”, reż. Marek Koterski „Europa, Europa”, reż. Agnieszka Holland „Bonnie i Clyde”, reż. Arthur Penn „300 mil do nieba”, reż. Maciej Dejczer „Rejs”, reż. Marek Piwowski „Podróż za jeden uśmiech”, reż. Stanisław Jędryka OPIS Spencer Krane przyjeżdża z Nowego Jorku do miasteczka na Florydzie, w którym się wychował. Jego babcia miała wylew. Ale to, co jest zwykłą wizytą, okazuje się być wielką podróżą. W głąb swoich marzeń i pragnień. Spencer przyjeżdża do domu po 8 latach. Zaprzyjaźnia się z Sarą, wdową po jego bracie, i ich synem. To Sarze opowiada po raz pierwszy o tym, co stało się z jego żoną. Przy Sarze czuje się szczęśliwy. Ale nie jest łatwo zerwać z dawnym bogatym nowojorskim życiem. Za to modlą się babcie bohaterów i ich przyjaciele.

motyw powrotu do domu w filmie