Bezpieczne skarpy. Skarpy pionowe można wykonywać bez umocnień, jeżeli głębokość wykopu nie przekracza: 1,0 m – w wilgotnych piaskach i żwirach, zwietrzelinach, rumoszach; 1,25 m – gruntach gliniasto-piaszczystych; 1,5 m – w iłach. Jeżeli głębokość wykopu przekracza podane wartości, należy wykonywać skarpy z tak zwanym Gdy natomiast występuje luźny grunt, należy rozważyć całkowitą wymianę gruntu. Nie budujmy domu na wierzchniej, urodzajnej warstwie ziemi. Pozostawiony humus może doprowadzić do pękania ścian. Wykop pod fundament najlepiej wykonywać między kwietniem a październikiem. Starajmy się nie wykonywać wykopu w zimie oraz podczas Warunki podstawowe to: - poniżej strefy przemarzania. - stabilność gruntu. Jak zrobisz 120 cm , to z reguły się nie pomylisz, ale lepiej przepytać się sąsiadów , jaki jest grunt. Na glinie, 80 cm w zimnej strefie, może być mało. Strefa przemarzania wynika ze strefy klimatycznej. Dostępne w wersji mobilnej. Do zabezpieczania wykopów wąskoprzestrzennych służą liniowe obudowy systemowe, inaczej nazywane szalunkami. Mogą być one wykonywane w dwóch technologiach: bezwibracyjnej poprzez wiercenie oraz wibracyjnej, poprzez pogrążenie profili stalowych w gruncie przy pomocy wibromłotu. Szalunki mogą mieć postać metalowych, systemowych . Jak prawidłowo wykonać fundamenty budynku, o czym warto wiedzieć, a czego bezwzględnie przestrzegać radzi ekspert Lafarge Bartosz Obidziński – kierownik produktu. Jeżeli planujesz budowę domu lub właśnie ją rozpocząłeś, zwróć szczególną uwagę na proces wykonywania fundamentów. Fundament to element konstrukcyjny przenoszący obciążenia całego budynku na grunt. Ważne jest, żeby został prawidłowo zaprojektowany i wykonany, ponieważ zagwarantuje to trwałość powstającego domu oraz w przyszłości pozwoli uniknąć nieprzyjemnych i kosztownych niespodzianek w czasie użytkowana budynku takich jak np. pękające ściany. Fundamentalne zasady dla budujących dom 1. Wykonaj badania gruntu Badanie takie określi rodzaj i nośność gruntów oraz poziom wód gruntowych. Właściwości gruntu mogą się znacznie różnić nawet na niewielkim obszarze i może się okazać, że twoja inwestycja wymaga wykonania fundamentów w innej technologii niż dom sąsiada stojący kilkaset metrów dalej. 2. Dobierz odpowiedni projekt Zadbaj, aby projekt wykonania fundamentów był przygotowany przez specjalistę posiadającego odpowiednie uprawnienia. Projekt powinien uwzględniać nośność gruntów, poziom wód gruntowych i głębokość strefy przemarzania. Jeśli wcześniej wykonane zostały badania gruntu, dysponujesz danymi, które pozwolą dobrać optymalną technologię wykonania fundamentów. 3. Wybierz solidny materiał na solidne fundamenty Fundament jest wykonywany z betonu zbrojonego prętami stalowymi. Stosowany dzisiaj beton to zaawansowany technologicznie materiał, znacznie różniący się od tego stosowanego kiedyś. Dobra wytwórnia betonu zaproponuje Ci kilka rodzajów mieszanek betonowych i pomoże dobrać produkt najlepiej zaspokajający Twoje potrzeby. Zamawiając beton zawsze pamiętaj o fakturze VAT, która stanowi gwarancję jakości i potwierdza zamówioną ilość. 4. Dopilnuj prac przygotowawczych Mieszanka betonowa może być wylewana w szalunek lub bezpośrednio w wykop. W każdym przypadku wymiary i kształt szalunku/wykopu muszą być zgodne z wytycznymi projektu fundamentów. Układanie zbrojenia również odbywa się na tym etapie prac, dopilnuj, aby pręty zbrojeniowe były otoczone warstwą betonu o grubości minimum 5 cm, co uchroni je przed korozją. 5. Upewnij się że twój fundament jest wykonywany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej Typowy beton jest podawany do szalunku za pomocą specjalnej pompy. Potrzebna jest kilkuosobowa, doświadczona ekipa która odpowiednio rozprowadzi mieszankę, zawibruje, a następnie wyrówna powierzchnię. Wylewanie betonu niezgodne z zasadami sztuki budowlanej może prowadzić do obniżenia jego wytrzymałości w przyszłości, a w konsekwencji pogorszenia trwałości całego fundamentu. Na rynku dostępne są betony samozagęszczalne, które ułatwiają prace na budowie i jednocześnie pozwalają uniknąć błędów podczas aplikacji. Należy pamiętać, że po wylaniu beton wymaga pielęgnacji, tzn. przede wszystkim trzeba utrzymywać odpowiednią wilgotność, aby beton prawidłowo związał i nie stracił swoich właściwości. Rodzaje fundamentów w domach jednorodzinnych Aby ułatwić rozmowę z projektantem i wykonawcą poniżej przedstawiamy podstawowe informacje dotyczące rodzajów fundamentów i dostępnych na rynku materiałów budowlanych do ich wykonania: 1) Ława fundamentowa To aktualnie najbardziej popularne rozwiązanie. Jest stosunkowo łatwe w wykonaniu i dobrze sprawdza się na gruntach o dobrej nośności. Ława fundamentowa jest wykonywana jako podstawa ścian budynku z betonu klasy C16/20 lub C20/25. Może być wylewana na 2 sposoby: Po wykonaniu wykopu, na dno wylewany jest podkład betonowy w postaci 10 centymetrowej warstwy chudego betonu. Na nim, na podkładkach dystansowych, umieszczane jest zbrojenie oraz montowany szalunek z desek, w który następnie wylewa się właściwy beton tworzący ławę fundamentową. Wykop jest wykonany zgodnie z kształtem i wielkością ław fundamentowych – ze względu na nierówność wykopu jest on nieco szerszy. Wykop wykładany jest folią budowlaną, a beton wylewany jest bezpośrednio do wykopu zgodnie z podaną w projekcie wysokością. 2) Płyta fundamentowa To rzadziej stosowane rozwiązanie, które jednak dobrze sprawdza się na gruntach o słabej nośności lub przy wysokim poziomie wód gruntowych. Płyta wylewana jest pod całą powierzchnią budynku. Płyta wykonywana jest z betonu klasy minimum C20/25. Może być również wylana z zastosowaniem tzw. szalunku traconego, który stanowi warstwę izolacyjną. Istnieje również możliwość umiejscowienia w płycie ogrzewania podłogowego. To sprawia, że fundament tego typu jest często spotykany w domach energooszczędnych. Rodzaje betonu wykorzystywanego do prac fundamentowych Beton towarowy (lub beton standardowy) to tradycyjnie używana mieszanka, która powinna być przygotowana przez sprawdzoną wytwórnię betonu, zgodnie z obowiązującymi normami. Beton ten powinien być wylewany w szalunek za pomocą pompy. Bardzo istotnym elementem jest zagęszczenie poprzez zawibrowanie wylanej mieszanki. Jeśli nie zostanie to wykonane prawidłowo fundament nie osiągnie wytrzymałości, którą deklaruje producent, a zbrojenie nie zostanie prawidłowo otulone betonem co obniży trwałość całego elementu. Warto też pamiętać, że dodawanie wody do mieszanki betonowej w celu obniżenia gęstości i łatwiejszego rozprowadzania, całkowicie dyskwalifikuje fundament i jego wykonawcę. Beton wodoszczelny, to specjalistyczny produkt na fundamenty, który cechuje podwyższona odporność na korozyjne działanie wód gruntowych. Aplikacja tego betonu odbywa się tak samo, jak w przypadku betonu towarowego. Beton samozagęszczalny to innowacyjne rozwiązanie przeznaczone do wykonywania fundamentów. Dzięki płynnej konsystencji może być wylewany bezpośrednio z betonomieszarki w wykop wyłożony folią. Pozwala to skrócić prace przygotowawcze i znacznie przyspiesza samo wylewanie. Mieszanka betonowa tego rodzaju nie wymaga wibrowania, co z jednej strony ułatwia pracę ekipie wykonawczej (nie ma też pokusy dolewania wody do mieszanki), a z drugiej strony gwarantuje, że beton osiągnie założoną wytrzymałość oraz odpowiednio otuli zbrojenie. Ponadto, beton ten pozwala w łatwy sposób uzyskać gładką powierzchnię i jest tak samo odporny na działanie wód gruntowych, jak beton wodoszczelny. Porównanie właściwości użytkowych różnych rodzajów betonów fundamentowych na przykładzie produktów Lafarge. Beton Lafarge na ławy fundamentowe Agilia beton samozagęszczalny, klasa wytrzymałości C16/20 lub C20/25 Ultra Waterproof – beton wodoszczelny, klasa wytrzymałości C20/25 Standard – beton towarowy, klasa wytrzymałości C16/20 lub C20/25 płynna konsystencja, szybka aplikacja (możliwe wylewanie bez pompy bezpośrednio w wykop) + - - samozagęszczalny (uzyskanie deklarowanej wytrzymałości bez konieczności wibrowania) + - - bardzo dobre otulenie zbrojenia + - - wodoodporność W8 + + - samopoziomowanie + - - wytrzymałość zgodna z obowiązującą normą + + + Więcej informacji na temat stawiania fundamentów można znaleźć na stronie producenta Fundamenty mają mieć odpowiednią nośność i być trwałe. Narażone są na oddziaływanie niekorzystnych czynników takich jak wilgoć z wód gruntowych i opadowych, niska temperatura oraz niestabilność podłoża - jeśli warunki gruntowe są trudne. Ponieważ roboty fundamentowe ulegają zakryciu, powinny być wykonywane pod nadzorem kierownika budowy, który wszystkie kluczowe etapy skontroluje i odbierze. W większości obecnie stawianych domów jednorodzinnych podstawę budynku stanowią ławy fundamentowe. Choć ich wykonanie nie jest skomplikowane, to często nie jest pozbawione błędów. Oto najpowszechniejsze z nich. 1) Brak badań warunków gruntowych i wodnych Posadowienie fundamentów jest wykonane właściwie, jeśli bezpiecznie przenoszą one wszystkie obciążenia działające na budynek (śnieg, wiatr, obciążenia użytkowe oraz ciężar samego budynku). Żeby tak było, fundament musi być zaprojektowany dla konkretnego budynku oraz lokalnych warunków gruntowych. Wspomniane obciążenia możemy z dużym prawdopodobieństwem określić na podstawie norm. Największą niewiadomą jest to, na jakim podłożu będzie on posadowiony. Aby się tego dowiedzieć, konieczne są badania geotechniczne, określające rodzaj gruntu oraz wysokość wód gruntowych. Polegają one na zrobieniu kilku lub kilkunastu odwiertów - w zależności od wielkości i kształtu budynku. Liczba odwiertów jest bardzo ważna. Jeśli wykonano ich za mało, może okazać się, że w jakimś miejscu pod budynkiem znajduje się niestabilne podłoże, np. na skutek zasypania wykopu czy soczewki wodnej. Wówczas zaplanowany wcześniej fundament może okazać się nieodpowiedni. Podmycie wody spowodowało uszkodzenie szalunku ziemnego. 2) Za płytkie posadowienie fundamentów Polska jest podzielona na strefy o różnej głębokości przemarzania. Przyjęło się, że fundamenty bezpośrednie (ławy fundamentowe) powinny być osadzone w taki sposób, by ich podstawa była usytuowana poniżej tej głębokości, w przeciwnym razie przemarzający grunt będzie miał negatywny wpływ na trwałość fundamentów. Szczególnie niekorzystne jest tzw. przejście przez zero, kiedy to na elementy konstrukcyjne, takie jak elementy żelbetowe i mury oddziałuje naprzemiennie temperatura dodatnia i ujemna. Jest to wyjątkowo istotne na gruntach wysadzinowych, bowiem zamarzająca w nich woda zwiększa objętość i powoduje wypychanie fundamentu do góry. Posadowienie fundamentów na takim terenie na głębokości mniejszej niż głębokość przemarzania jest więc poważnym błędem. Płycej wykonuje się płyty fundamentowe, ale zabezpiecza się je odpowiednią termoizolacją. Na gruntach niewysadzionych praktykowane są płytkie ławy fundamentowe. Do termoizolacji fundamentów od strony gruntu oraz cokołów i ścian piwnic stosuje się płyty z polistyrenu ekstrudowanego XPS (fot. Austrotherm). Dopuszcza je też norma PN-81/B-03020. Jednak zwykle wykonuje się je poniżej umownej granicy przemarzania, ze względu na niewielką różnicę w kosztach. Płytki fundament może być uzasadniony szczególnie wtedy, gdy poziom wód gruntowych jest wysoki (fundament stale powyżej poziomu wody). Często wykonuje się takie posadowienie również pod lekkie budynki, np. szkieletowe. Przeczytaj Może cię zainteresować Dowiedz się więcej + Pokaż więcej Zobacz, jak izolować ściany fundamentu 3) Niezabezpieczenie wykopów przed obsypywaniem Do fundamentów w postaci ław fundamentowych wykorzystuje się tzw. szalunki ziemne, czyli pasmowe wykopy, które zabezpiecza się przed osypywaniem folią i zalewa betonem. Zrobienie takich szalunków jest możliwe jednak tylko wtedy, gdy grunt jest spoisty i się nie obsypuje. W innym przypadku, osypująca się ziemia zasypie wykop, a w podczas betonowanie nie będzie już szansy na jej wybranie, bo zmiesza się z betonem. Wykop pod fundament należy zabezpieczyć przed osypywaniem. Spoistość gruntu, w którym prowadzone są roboty fundamentowe, ma decydujący wpływ na dobór zastosowanego szalunku i możliwość przygotowania tańszej wersji ziemnej, zamiast tradycyjnej z desek. Jeśli warunki gruntowe wymuszają wzmocnienie wykopów, można też skorzystać z gotowych szalunków metalowych, które się wypożycza. Przed wykonaniem ław zwykle układa się warstwę tzw. chudego betonu, co wzmacnia podłoże i wyrównuje nacisk na grunt. Spoisty grunt umożliwia wykonanie szalunków ziemnych. 4) Niewłaściwe zazbrojenie fundamentów Fundamenty współczesnych budynków wykonuje się jako elementy żelbetowe. Fundamenty bezpośrednie, czyli ławy, stopy i płyty fundamentowe muszą być właściwie zazbrojone. Umieszczona w nich prawidłowa liczba prętów ma mieć właściwą średnicę i być wykonana z odpowiedniego rodzaju stali. Rozmieszczenie oraz sposób połączenia zbrojenia musi wynikać z projektu. Ponieważ elementy żelbetowe po zalaniu mieszanką betonową to tak zwane prace ulegające zakryciu, więc jeśli na tym etapie powstaną błędy, nie będzie można potem ich wykryć ani naprawić. Poza tym fundamenty na kolejnych etapach zostaną zakryte hydroizolacją i zasypane, dlatego tak istotne jest sprawdzenie poprawności ułożenia zbrojenia przed zabetonowaniem. Błędem jest więc sam brak kontroli tego etapu prac przez osobę uprawnioną do tego. Nierówno ułożone zbrojenie w szalunkach ław fundamentowych. Prawidłowe powiązanie prętów zbrojeniowych drutem wiązałkowym. 5) Brak ciągłości zbrojenia W miejscach załamania linii fundamentów, w narożach ław usytuowanych względem siebie prostopadle, należy zawsze zapewnić ciągłość zbrojenia. Zazwyczaj pręty główne ław fundamentowych są proste i kończą się w narożach. Umiejscowienie końcówek prętów głównych na końcach ław w narożnikach nie zapewnia odpowiedniej długości zakotwienia zbrojenia. Dlatego niezbędne jest dodatkowe zazbrojenie ław w narożach i wszędzie tam, gdzie się ze sobą łączą. Pręty narożne układa się z odpowiednio długim zakładem pomiędzy nimi, najczęściej dodając pręty wygięte w kształt litery L. W ten sam sposób zachowuje się ciągłość zbrojenia, a tym samym właściwe połączenie wzajemnie prostopadłych ław fundamentowych i, na późniejszym etapie, wieńców żelbetowych. Zazbrojony narożnik ław fundamentowych. Pręty umieszczone niewłaściwie - jeden pręt wewnętrzny u góry powinien być inaczej ułożony. Zazbrojony narożnik ław fundamentowych. Pręty umieszczone właściwie. 6) Brak właściwej otuliny Fundamenty są szczególnie narażone na działanie wilgoci pochodzącej z gruntu, którą uwzględnia się projektując i wykonując otulinę stali zbrojeniowej. Otulenie prętów betonem zapewnia przyczepność stali do betonu oraz zabezpiecza je przed wpływem środowiska, które działa na elementy konstrukcyjne budynku. Dotyczy to w szczególności fundamentów. Grubość otulenia jest odległością mierzoną od zbrojenia głównego do zewnętrznej powierzchni elementu i w przypadku fundamentów wynosi na ogół 50 mm i więcej. Odległość ta uzależniona jest od klasy ekspozycji, na jaką dane elementy są narażone. Z kolei klasy ekspozycji to innymi słowy kategorie środowiskowe uszeregowane pod względem stopnia agresywności i zawilgocenia. Czynniki te wpływają na trwałość elementów konstrukcyjnych. Otulina nie może być też zbyt gruba, ponieważ zbrojenie przede wszystkim przejmuje siły rozciągające, więc powinno być ulokowane w miejscu precyzyjnie określonym przez projektanta, który uwzględnił otulinę. Poradnik Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek! Murowanie ścian fundamentowych na ławach bez hydroizolacji poziomej pomiędzy ławą fundamentową a murowaną ścianą. 7) Niewłaściwe materiały do wykonania fundamentów Żelbetowe fundamenty wykonuje się z betonu i stali. Do elementów konstrukcyjnych powinno się stosować stal żebrowaną AIII lub AIIIN - jako zbrojenie konstrukcyjne, oraz AI - jako zbrojenie pomocnicze, przewidziane na strzemiona. Natomiast beton ma mieć klasę C16/20 albo wyższą. Stal nie może być skorodowana. Ważne jest również to, aby zbrojenie było odtłuszczone i w miarę możliwości wolne od zanieczyszczeń, mogących pogorszyć przyczepność stali do betonu. 8) Niedostateczne zawibrowanie mieszanki betonowej Szalunki fundamentowe należy zalewać mieszanką betonową o właściwej konsystencji. Odpowiednio ją zagęszczać i odpowietrzać. Ponieważ masa betonu jest bardzo duża - ok. 2400 kg na m3 - mieszankę betonową łatwo się układa. Przy prawidłowej konsystencji wypełnia ona wszystkie przestrzenie w szalunkach i pomiędzy zbrojeniem. Jeśli beton będzie za gęsty, pomiędzy prętami zbrojenia mogą utworzyć się puste przestrzenie. Złe zawibrowanie może też być przyczyną niedokładnego wypoziomowania górnej powierzchni fundamentów, dlatego często stosuje się dodatki uplastyczniające. Za to poważnym błędem jest dodanie nadmiernej ilości wody. Mieszanka betonowa musi mieć odpowiednią konsystencję. 9) Brak właściwej hydroizolacji Przesączająca się przez grunt woda opadowa, gruntowa, oraz ujemna temperatura to czynniki, przed którymi powinno się zabezpieczyć fundamenty. Do tego celu służą różnego rodzaju systemy hydroizolacyjne i termoizolacyjne. Trzeba mieć świadomość, że nawet zastosowanie betonu W6, czyli betonu wodoszczelnego, nie ochroni skutecznie fundamentu na wiele lat. Dlatego tak ważne jest wykonie właściwej hydroizolacji, zawsze zgodnie z projektem i bardzo starannie. Prawidłowe ułożenie hydroizolacji ław fundamentowych. Hydroizolacja pozioma powinna być wykonana na czystej powierzchni fundamentów za pomocą emulsji i folii lub papy termozgrzewalnej. 10) Brak starterów pod wyżej usytuowane elementy budynku Fundament wykonuje się na początku budowy. Niekiedy osadza się w nim elementy konstrukcyjne wyższych partii budynku, np. słupy, żelbetowe fragmenty ścian, dlatego w ścianach fundamentowych w tych miejscach należy umieścić tzw. startery, czyli zbrojenie zakotwione w fundamencie. Startery pod fragment ściany. Startery pod słup żelbetowy. 11) Niewykonanie uziomu W trakcie formowania fundamentów trzeba pamiętać o uziomie. Wprawdzie można go wykonać też później, zupełnie niezależnie, ale lepiej i taniej zrobić to już na tym etapie budowy. Bednarkę (uziom) łączy się ze zbrojeniem za pomocą specjalnych zacisków lub spawów. Należy wyprowadzić ją z fundamentów w miejscu, gdzie zaplanowano rozdzielnicę elektryczną. 12) Niewłaściwa pielęgnacja świeżo wylanych fundamentów Każdy element żelbetowy, wylewany na budowie, wymaga odpowiedniej pielęgnacji w początkowej fazie wiązania betonu, czyli w ciągu pierwszych 7 dni. Beton w tym czasie traci szybko wilgoć i się kurczy. Zbyt szybkie wyschnięcie skutkuje powstawaniem rys, które mogłyby tworzyć mikrokanały, ułatwiające wnikanie wody i korozję zbrojenia fundamentów. Właściwa pielęgnacja betonu polega na polewaniu go w tym okresie wodą. Płyta fundamentowa oraz ławy, jak każdy element żelbetowy, wymagają odpowiedniej pielęgnacji przez polewanie wodą przez pierwsze 7 dni. tekst i zdjęcia Tomasz Rybarczyk Fundament pod ogrodzenie musi być wykonany na tyle solidnie, by przenieść cały ciężar bram i słupków na podłoże gruntowe. Dlatego warto wiedzieć, jak go poprawnie postawić, aby był stabilny i wytrzymał obciążenie. Jakie są rodzaje fundamentów i na który z nich się zdecydować? Przejdź do następnych akapitów: Fundament pod ogrodzenie – rodzaje Fundament pod ogrodzenie – jak wykonać go prawidłowo? Fundament pod ogrodzenie – teraz wiesz, jak go zrobić! Fundament pod ogrodzenie – rodzaje Najczęściej spotyka się dwa, uniwersalne rodzaje fundamentów: Fundament punktowy Pierwszą odmianą jest tak zwany fundament punktowy. Stosuje się go w przypadku ogrodzeń zbudowanych z siatki lub metalowych przęseł. Sprawdza się doskonale, gdy podparcie nie musi być mocne. W miejscach, gdzie znaleźć mają się słupki ogrodzeniowe, konieczne jest wykopanie fundamentu pod ogrodzenie na około 50-70 cm. Następne wlewa się do nich beton i umieszcza słupek. Powinien on być ustawiony poziomo i podparty do czasu aż beton stwardnieje. Fundament ciągły W przypadku ogrodzenia wykonanego z murowanych lub kamiennych elementów konieczne jest zastosowanie innego rodzaju podstawy. Jest to ta zwany fundament ciągły, czyli ułożony na całej długości płotu. Powinien on być wykonany z betonu, bloczków betonowych lub klinkieru. Dół pod taką konstrukcję powinien mieć głębokość od 80 do 140 centymetrów. Dokładna jego wielkość uzależniona jest od strefy klimatycznej, w której stawiane jest ogrodzenie. W wykopanym dole należy umieścić szalunek pod ogrodzenie z desek na całej jego długości. Po czym następuje wylanie fundamentu pod ogrodzenie. Jeżeli ogrodzenie jest ciężkie i wymaga dodatkowego podparcia, możesz wykonać zbrojenie fundamentu przy pomocy metalowych prętów. Fundament pod ogrodzenie – jak wykonać go prawidłowo? Kiedy będziesz wiedział, który rodzaj fundamentu wybrać, czas przejść do realizacji projektu. By wszystko poszło zgodnie z planem, koniecznie przestrzegaj kilku prostych zasad. Zasada 1 – ustalenie głębokości fundamentu Na wykonanie fundamentu zasadniczy wpływ mają wybór miejsca i głębokość posadowienia. Na gruntach, które zwiększają swoją objętość w czasie mrozów, musi być on osadzony poniżej strefy zamarzania (na pozostałych wystarczy 60 cm). W zależności od regionu wynosi ona od 80 cm do 140 cm: I strefa klimatyczna (zachodnia i północno-zachodnia część Polski) – 80 cm, II strefa klimatyczna (środkowa i północna część Polski) – 100 cm, III strefa klimatyczna (południowa i północno-wschodnia część Polski) – 120 cm, IV strefa klimatyczna (północno-wschodnia część Polski) – 140 cm. Jeśli planujemy głęboki wykop, nie warto wykonywać go ręcznie – do tego typu prac lepiej jest użyć niewielkiej koparki. Pamiętajmy też, by betonu nie wylewać bezpośrednio na ziemię. Zamiast tego lepiej zastosować tradycyjny system deskowań (konstrukcję usuwamy po ok. 2 tygodniach od wylania) albo wyłożyć dół folią. Równie ważna jest szerokość fundamentu, która nie powinna być mniejsza niż szerokość ogrodzenia (pod słupami warto ją nawet nieco zwiększyć). Uwaga! Do uniesienia ziemi w wyniku zamarzającej wody dochodzi głównie w przypadku gruntów zapadowych, wysadzinowych i pęczniejących, takich jak np. torfy, iły, glina czy piasek pylasty. Zasada 2 – przeciwdziałanie wilgoci Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zgubnemu działaniu wilgoci (np. wykwitom) jest pozioma izolacja wykonana z masy bitumicznej lub z papy. W ten sposób woda gruntowa nie będzie miała szansy wniknąć w ogrodzenie. Jeśli chcemy zaizolować mury, cokoły z cegły lub z kamienia, konieczne będzie podniesienie ich o kilka centymetrów ponad poziom podłoża. Dopiero po ich wyprowadzeniu można ułożyć na nich warstwę izolującą. Ważne jest też, żeby nie dopuścić do zawilgocenia materiałów, na które będziemy nakładać izolację (w tym celu warto zasłaniać je na noc folią). Zalecane jest również zastosowanie cegieł pełnych, które charakteryzują się większą odpornością na działanie wilgoci. Zasada 3 – dylatacja fundamentów W czasie osiadania konstrukcji powstają naprężenia, które mogą powodować, że fundament pod ogrodzenie pęka. Na uszkodzenia wpływ mają również niekorzystne warunki atmosferyczne – intensywne nasłonecznienie, wilgoć, zimno i różnice temperatur między nocą a dniem. Żeby temu zapobiec, warto wykonać dylatacje co ok. 10–15 metrów (najlepiej w pobliżu łączenia słupka z murem). W przypadku ścian i cokołów z betonu zaleca się zrobić je co 5 metrów, natomiast w żelbecie – co 20 metrów. Uwaga! Jeśli w pobliżu ogrodzenia rosną drzewa, których nie chcemy ścinać, warto zostawić odpowiednie otwory w fundamencie na ich korzenie. Zasada 4 – wybór odpowiedniej zaprawy Zaprawę powinniśmy dostosować do materiału, z jakiego będzie wykonany fundament (informacje o przeznaczeniu zaprawy znajdziemy na jej opakowaniu). W czasie jej rozrabiania niezwykle ważne jest postępowanie według zaleceń producenta. Na koniec trzeba sprawdzić, czy ma ona odpowiednią konsystencję – nie może być zbyt gęsta, nie może też spływać z powierzchni (nieodpowiednia proporcja może stać się przyczyną późniejszego pojawienia się wykwitów!). Jest to szczególnie ważne w przypadku zapraw, które mają w swoim składzie wapno. Zasada 5 – właściwe uzbrojenie fundamentu Jeśli fundament pod ogrodzenie będzie znajdować się na słabym podłożu, np. na piaszczystej glebie, a do tego będzie to ciężka konstrukcja, to należy uzbroić fundament. W większości przypadków wystarczy zastosować beton B15 (np. Baumit lub Lafarge), jeśli jednak planujemy stworzyć trwalszą konstrukcję, wybierzmy beton klasy B25. Gdy fundament znajduje się poniżej poziomu wód gruntowych, najlepszym rozwiązaniem będzie wodoszczelny beton W4. Zbrojenie zazwyczaj robi się z czterech lub z sześciu ułożonych podłużnie 12-milimetrowych prętów. Łączy się je 6-milimetrowymi prętami co 25 cm. Samo zbrojenie nie powinno być montowane bezpośrednio w podłożu – instaluje się je w 5-centymetrowej warstwie betonu. Fundament pod ogrodzenie – teraz wiesz, jak go zrobić! Bez względu na to, czy wylewasz fundament pod ogrodzenie panelowe, czy pod płot z siatki, konieczne jest przestrzeganie podanych przez nas zasad. Dzięki temu przez długi czas będziesz cieszył się stabilnym, bezpiecznym i estetycznym ogrodzeniem. Hałdy ziemi nie powinny leżeć bliżej niż 1 m od krawędzi wykopu, czyli za stojakami pod ławy drutowe. Podpowiadamy, jak uniknąć błędów przy wykonywaniu wykopów pod fundamenty i jakie mogą się pojawić krytyczne momenty tego etapu budowy. Jeśli w porę nie zareagujemy na nieprawidłowości przy robieniu wykopów, budynek będzie źle posadowiony. Nawet najlepsza organizacja budowy nie gwarantuje, że podczas prac nic nas nie zaskoczy. Pod powierzchnią zarośniętej krzakami działki akurat w miejscu przewidzianym pod budowę domu możemy natrafić na przykład na składowisko starych odpadów, przewarstwienia gleby albo wyższy od przewidywanego poziom wód gruntowych. Same niespodzianki podczas prac związanych z wykonywanie wykopów pod fundamenty nie są jednak tak groźne jak skutki ich zbagatelizowania. Nienośny grunt - problemy przy wykonywaniu wykopów pod fundamenty Najlepiej, jeśli ten problem zostanie wykryty podczas badań geotechnicznych jeszcze przed rozpoczęciem budowy. Niestety, nie zawsze mamy takie badania. Co zrobić, jeśli okaże się, że pod warstwą humusu zalega warstwa torfu albo luźnego gruntu nasypowego? Na takim podłożu nie wolno postawić domu. W zależności od miąższości warstwy, czyli tego, jak głęboko sięga w dół, można pomyśleć o wymianie gruntu albo o posadowieniu pośrednim. Wymiana gruntu Wymiana gruntu jest opłacalna tylko wtedy, jeśli torf lub usypisko stanowi nieduże przewarstwienie, sięga nie głębiej niż 2 m w głąb, a pod nim znajduje się nośne podłoże. Taka sytuacja to jednak rzadkość. Zazwyczaj warstwy nienośne mają po kilka metrów głębokości. Fundamenty pośrednie Wymiana takiej ilości gruntu na nowy i odpowiednie zagęszczenie go w zasadzie nie jest możliwe. Dlatego najpopularniejszym i najprostszym rozwiązaniem jest przeprojektowanie sposobu posadowienia na fundamenty pośrednie - pale albo studnie. Przebijają one nienośne warstwy podłoża i stabilnie opierają się w tym odpowiednim. Nowe posadowienie musi zaprojektować konstruktor. Potrzebuje do tego informacji z badań geotechnicznych o przekroju gruntu - o t ym, jakie typy ziemi znajdują się na jakich głębokościach. Dopiero na ich podstawie zaproponuje liczbę i długość pali albo studni oraz ich rozmieszczenie. Zadaniem inwestora będzie już t ylko znalezienie jak najszybciej ekipy, która zajmie się wykonaniem pośrednich fundamentów - co w sezonie budowlanym może nie być łatwe! Do sprawdzenia podczas wykopów pod fundamenty 1. czy były robione badania geotechniczne określające rodzaj podłoża i ewentualną miąższość nienośnych warstw 2. rzeczywisty poziom wody gruntowej 3. zgodność głębokości wykopu z projektem Za wysoki poziom wody: problemy przy robieniu wykopów pod fundamenty Zwierciadło wody gruntowej nie ma stałego poziomu. W zależności od uwarunkowań wodnych panujących na danym terenie na przestrzeni lat obniża się i podnosi. Dobrze widać to na przekrojach geotechnicznych. Opinia sąsiadów, którzy budowali dom kilka lat wcześniej i uważają teren za suchy, nie gwarantuje, że tak jest naprawdę. Możesię zdarzyć, że podczas kopania na dnie wykopu pojawi się woda – wyżej, niż się jej spodziewaliśmy. Jak jest na to rada? Najprościej jest przerwać wtedy prace i pozostawić wykop płytszy o 10-20 cm ( jeśli woda jest jeszcze wyżej, to już wymaga uwzględnienia w projekcie). Dalsze kopanie przy napierającej od dołu wodzie wymagałoby stałej pracy pompy, kosztownego obniżania poziomu z wierciadła wody gruntowej za pomocą systemu igłofiltrów oraz wykonywania wszystkich prac fundamentowych w przesiąkniętym wilgocią gruncie. Zmniejszenie głębokości wykopu oznacza, że budynek zostanie wyniesiony ponad teren - do 30 cm wolno podnieść poziom kalenicy bez zgłaszania, wystarczy wpis w dzienniku budowy. Będzie to wymagało sprytnego zaprojektowania podjazdu i podejścia do domu, wykonania dwóch schodków na ścieżce albo ułożenia jej „pod górkę”. Autor: Piotr Mastalerz Jeżeli woda pojawi się na dnie wykopu o 10-20 cm wyżej, niż się spodziewaliśmy, najlepiej przerwać prace na tym etapie. Jeśli gotowy wykop został zalany, należy odpompować wodę lub poczekać, aż odparuje albo wsiąknie, a rozpulchniony grunt z dna wybrać łopatą. To o kilka centymetrów pogłębi wykop Za duża głębokość wykopu pod fundament Fundamenty muszą spoczywać na rodzimym nietkniętym gruncie. Nie może być luźny, świeżo usypany albo rozpulchniony łyżką koparki. Dlatego mechaniczne wybieranie ziemi należy zakończyć 10 cm powyżej docelowego poziomu dna wykopu i pozostałą warstwę wybrać łopatą. Zdarza się jednak, że koparka wybierze zbyt dużo. Co wtedy zrobić? Nie wolno po prostu dosypać brakującą ilość, bo taka ziemia nie jest nośna. Nawet po mechanicznym zagęszczeniu jej ściśliwość jest dużo większa niż rodzimego gruntu i budynek może nierównomiernie osiadać, a przez to pękać. Najlepiej zostawić wykop głębszy, a rozwiązania szukać w zakresie konstrukcji budynku. Po pierwsze - można przedłużyć ściany fundamentowe. W ten sposób nie zmieni się wysokości kalenicy ani usytuowania poziomu zero w budynku. Jest to zmiana najmniej inwazyjna dla dalszych prac. Drugim rozwiązaniem jest pogodzenie się z niższym posadowieniem domu. Pociąga to jednak za sobą pewne konsekwencje. Budynek zagłębiony niżej, niż powinien, musi mieć o 10-20 cm przedłużoną izolację cokołową. Należy również przewidzieć przebieg podjazdu do garażu czy ścieżki prowadzącej od furtki do drzwi wejściowych. Nie mogą mieć spadku w kierunku domu, bo spływająca nimi woda by go zalewała, ani znajdować się poniżej poziomu ogrodzenia, furtki i bramy. Obniżone posadowienie może też utrudniać estetyczne zagospodarowanie otoczenia domu. Jeśli warstwy gruntów nośnych znajdują się dużo poniżej poziomu terenu, fundamenty należy posadowić bardzo głęboko. Warto wtedy sprawdzić, jaki jest poziom wody gruntowej, i jeśli jest niski, zastanowić się, czy nie podpiwniczyć domu. Wobec kosztów związanych z wykonaniem głębokiego wykopu budowa nawet nieplanowanych piwnic to niewielki wydatek.

fundament bez ławy wylewany bezpośrednio do wykopu